Lama Zopa Rinpoche
Portrait of Kyabje Lama Zopa Rinpoche taken in Portland, Oregon by John Berthold, 2006.

Lama Zopa Rinpoche | Nguyên Tín lượt thuật: Đánh đổi bản thân cho người khác

“Cách thiết yếu để đánh đổi bản thân cho người khác là coi đau khổ của người khác cũng giống như đau khổ của chính mình và giúp đỡ người khác như thể họ là chính mình.”

Shantideva là một vị tu sĩ tại Đại học Nalanda danh tiếng. Bề ngoài Shantideva không có dấu hiệu gì là một bậc thầy vĩ đại. Trên thực tế, các nhà sư sống trong tu viện đã đặt cho anh ta cái tên Busuku, có nghĩa là người chỉ làm ba việc: ăn, ngủ và đi tiêu. Họ không bao giờ thấy anh ta đọc văn bản hoặc tham gia vào hoạt động tôn giáo. Họ cảm thấy anh ta chỉ đang lãng phí sự cúng dường tận tâm của các nhà hảo tâm. Một khi đã xuất gia nhưng không thực hành Pháp hoặc giữ giới nghiêm cẩn, rồi thừa hưởng những thứ do các nhà hảo tâm cúng dường, sẽ tạo ra nhiều ác nghiệp.

Bấy giờ, nhiều người cảm thấy Shantideva nên bị đuổi khỏi tu viện. Họ coi anh ta là kẻ vô dụng. Một nhóm các nhà sư lập kế để đuổi anh ta bằng cách theo lẽ, các nhà sư phải ghi nhớ nhiều bản kinh và sau đó tuyên đọc trước một hội chúng tu sĩ. Cả nhóm nghĩ rằng Shantideva sẽ không thể làm được điều này, và đó sẽ là lý do để trục xuất anh ta.

Lời mời đã được gửi đến Shantideva và anh ấy đã nhận lời. Nói một cách chế giễu, các nhà sư đã tạo ra một ngai vàng thuyết giáo rất cao để Shantideva ngồi vào, hy vọng rằng anh ta sẽ không thể làm được điều đó.

Nhưng mọi viễn đã diễn ra khác hẳn, Shantideva lên ngôi mà không gặp khó khăn gì. Sau đó, anh hỏi thính chúng, “Tôi có nên đọc một bài kinh mà tất cả các bạn đều biết, hay một bài kinh mà bạn chưa được nghe?” Thính giả trả lời: “Xin hãy giảng về một bản văn chưa được nghe.”

Shantideva sau đó đã tuyên thuyết những điều mà giờ đây đã trở thành Hướng dẫn nổi tiếng về Con Đường Bồ Tát (Skt. Bodhicaryavatara), trong đó có 84.000 lời dạy của Đức Phật một cách đơn giản và dễ hiểu. Mười chương của văn bản bao gồm một chương nói về việc trau dồi trí tuệ, shunyata. Sau sự kiện hiển nhiên này, tất cả Nalanda đều nhận ra con người tuyệt vời hiện diện ngay giữa cộng đồng mình.

Cách thiết yếu để thực hành đánh đổi bản thân cho người khác là coi đau khổ của người khác chính xác như đau khổ của chính mình và giúp đỡ người khác như thể họ là chính mình. Chúng ta cần thay đổi hoàn toàn những động cơ và hành động ích kỷ cũ của chúng ta! Từ bỏ việc tự yêu quý mình và chỉ quý trọng người khác là phương pháp Bồ đề tâm. Hãy nuôi dưỡng tâm trí chỉ quan tâm đến việc giảm bớt đau khổ của người khác bằng một thái độ chân thành, rộng lượng và không chế nhạo. Đây là cách vị bồ tát hành động, từ bỏ bản thân và chỉ tập trung vào hạnh phúc của người khác.

Chúng ta nên giữ đúng trạng thái tâm trí này. Mỗi khi gặp bất kỳ sinh vật nào trong khó khăn, chúng ta nên cảm thấy như thể là thể xác và tinh thần của sinh vật đó là của chính mình. Chúng ta cần trau dồi thái độ này đến mức chúng ta trải nghiệm bất cứ điều gì đang xảy ra với cơ thể và tâm trí của người khác cũng như đang xảy ra với chúng ta. Nếu chúng ta không cân bằng những người khác với chính mình, nhiều nhận thức sẽ không đạt đến.

Chúng ta có thể cảm nhận về một chấn thương trên cơ thể như đau răng và nhận biết nỗi đau từ đó, vậy tại sao không làm như vậy với nỗi đau của người khác? Chúng ta có thể huấn luyện tâm trí của mình để cảm nhận được cảm giác cơ thể của người khác hoặc nỗi thống khổ về tinh thần như của chính mình. Ban đầu cơ thể của chúng ta được liên kết với cơ thể của cha và mẹ, nhưng tâm trí đã học cách coi nó như của chính chúng ta, nghĩ rằng, “Đây là tôi”. Tại sao một khái niệm như vậy lại nảy sinh sớm và mạnh mẽ như vậy? Tại sao chúng ta chăm sóc cơ thể này tốt như vậy?

Câu trả lời là chúng ta đã có thói quen với những suy nghĩ như “Đây là tôi” và “Đây là cơ thể của tôi” kể từ vô thủy. Chúng ta đã rất xuất sắc trong việc rèn luyện tâm trí để nắm bắt được cái “tôi”. Chúng ta chăm sóc cơ thể này tốt hơn chúng ta chăm sóc cơ thể của cha mẹ chúng ta, mặc dù chúng ta bắt đầu từ cơ thể của họ. Sống hết mình vì người khác là một thực hành Bồ tát cần thiết để đạt được hạnh phúc cuối cùng cho chính mình và người khác.

Chúng ta có thể ngạc nhiên khi nghe cách Đức Phật phát khởi lòng từ bi đầu tiên trong cõi địa ngục. Trong một kiếp quá khứ của mình, Đức Phật đã sinh vào một cõi địa ngục, kéo một cỗ xe cùng một ngạ quỷ khác, giống như hai con trâu kéo một chiếc xe nặng. Yama, chúa tể của cái chết, ngồi trên xe ngựa. Khi một ngạ quỷ khác trở nên quá yếu để kéo cỗ xe, Yama trừng phạt anh ta bằng cách dùng cây đinh ba đâm vào ngực anh ta, khiến anh ta vô cùng đau đớn, vì vậy anh ta đã hét lên.

Đức Phật Tổ cảm thấy vô cùng bi mẫn đối với chúng sinh ngạ quỷ này và cầu xin Yama, “Xin hãy để chúng sinh này ra đi. Hãy quàng những sợi dây của anh ấy qua đầu tôi và tôi sẽ tự mình kéo chiếc xe ngựa cho bạn”. Yama tức giận và cũng dùng cây đinh ba đâm vào Phật, giết chết ngài. Nhờ hành động từ bi vĩ đại của Đức Phật Tổ, thần thức của ngài đã được chuyển đổi và tái sinh trong một cõi Thiên.

Hãy suy nghĩ về nó. Sẽ không hợp lý hơn khi nghĩ “Tôi quan trọng hơn người này” hơn là nghĩ “Tôi quan trọng hơn con côn trùng này”. Một quan điểm như vậy không có một lý do hợp lý nào ủng hộ nó mà chỉ là lý luận độc tài và tự cao tự đại. Cuộc sống của một con kiến ​​có thể không để lại nhiều hậu quả cho chúng ta, nhưng đối với con kiến ​​thì đó là tất cả.

Quan điểm trân trọng bản thân khiến chúng ta tự cao tự đại và sẵn sàng làm hại những người khác không tuân theo mệnh lệnh dựa trên bản ngã của chúng ta. Điều đó thật nguy hiểm làm sao! Loại bỏ tâm trí tự quan trọng và tự trân trọng này để tìm kiếm hạnh phúc cho bản thân trên người khác. Tâm này đã mang đến cho bạn mọi hình thức bất mãn và từ chối bạn hạnh phúc trong cuộc sống này, huống chi là giải thoát và giác ngộ!

Là những người bình thường, chúng ta thường phàn nàn về việc người khác lạm dụng chúng ta, không tôn trọng chúng ta và làm hại chúng ta. Nhưng nếu chúng ta thực hành đánh đổi bản thân cho người khác — buông bỏ suy nghĩ tự tôn và trân trọng người khác — thay vào đó, những rắc rối này sẽ dừng lại. Khi thực hiện phương pháp này, chúng ta sẽ thấy mình không còn bị người khác làm hại và thay vào đó là trải nghiệm nhiều bình an, hạnh phúc và thành công. Thực hành trở nên dễ dàng hơn và giải thoát và giác ngộ trở nên gần gũi hơn nhiều. Mỗi khoảnh khắc mỗi ngày đều trở thành một niềm mãn nguyện và hạnh phúc. Trân trọng người khác cũng giống như một kỳ nghỉ tuyệt vời cho tâm trí, một kỳ nghỉ tuyệt vời khỏi suy nghĩ ấp ủ bản thân ngột ngạt.

Nếu chúng ta không nhận ra rằng các danh mục như “tốt”, “xấu”, “bạn bè”, “kẻ thù” và “người lạ” xuất phát từ nhãn quan của chính chúng ta, chúng ta sẽ thấy tác hại đến với mình khi ai đó nói những từ mà chúng ta hiểu là khó chịu. Trong nháy mắt, chúng ta sẽ thấy kẻ thù đang hành hạ chúng ta. Đau khổ của chúng ta sẽ trở nên hữu hình.

Do đó, tự nắm bắt và tự trân trọng là những kẻ thù thực sự cần phải tránh bằng mọi giá. Khi chúng ta vượt qua chúng, chúng ta sẽ tiêu diệt kẻ tạo ra mọi vấn đề, những ảo tưởng. Nếu chúng ta bóc tách các lớp suy nghĩ để tìm ra lý do tại sao chúng ta liên tục trải qua trầm cảm, bất hòa, giận dữ, chấp trước, không hài lòng, ghen tị, kiêu ngạo và ác ý, chúng ta sẽ thấy rằng cốt lõi của tất cả những rắc rối của chúng ta là suy nghĩ “Tôi là điều quan trọng nhất; hạnh phúc của tôi là tối quan trọng.” Nhiều trạng thái cảm xúc tiêu cực hình thành bởi vì cái “tôi” không theo cách của nó.

Bất cứ ai che chắn thành công bản thân khỏi suy nghĩ tự nuôi dưỡng bản thân sẽ tìm thấy lợi ích trong những tình huống bất lợi, ngay cả khi bị người khác đối xử tệ bạc và chỉ trích. Đối với một người như vậy, những khó khăn này trở thành thiền định hoặc Pháp thử thách là những cách mạnh mẽ để chinh phục tâm ích kỷ. Những hành giả này coi những người chỉ trích và đối xử tệ bạc với mình là những người bạn tốt nhất.

Một người như vậy sẽ dâng cả trái đất đầy kim cương cho một người nào đó bày tỏ sự chỉ trích, khi nhìn nhận tình hình theo cách này: “Tôi từ lâu đã tuân theo ý nghĩ tự ấp ủ bản thân đã mang lại những đau khổ vô tận về thân và tâm. Do đó, tôi biết bài học đau đớn khi trở thành nô lệ của tư tưởng tự tôn. Chúng sinh quan trọng này đang giúp tôi bằng cách nhắc nhở tôi về bài học đó. Cùng nhau, chúng ta đang phá hủy suy nghĩ tự ấp ủ của tôi. Thật không thể tin nổi con người này tốt bụng làm sao”.

Khi hành giả tu Phật nghĩ theo cách này và thấy người khó khăn không còn là người gây hại mà là người giúp đỡ mình trong quá trình tiến bộ, mọi thứ sẽ thay đổi. Tiêu cực trở thành tích cực.

67fbd07e0c17585728bd973b0d966e80Shantideva

Exchanging Self for Others

Lama Zopa Rinpoche

Shantideva was a monk at the famed Nalanda University. Outwardly Shantideva showed no signs of being a great master. In fact the monks living in the monastery gave him the name Busuku, which means the one who only does three things: eat, sleep, and make ka-ka. They never saw him reading texts or engaging in religious activity. They felt he was just wasting monk community resources that had been offered with devotion by benefactors. When monks do not practice the Dharma or keep the precepts well but just use things offered by benefactors, they create much negative karma.

Therefore many felt Shantideva should be driven out of the monastery. They saw him as useless. A group of monks contrived a plan to drive him out by ridiculing him. They based their plan on a practice whereby monks have to memorize many sutra texts and then recite them before an assembly of monks. The group thought that Shantideva would be unable to do this, which would be a reason to expel him.

The invitation was made to Shantideva and he accepted. In a mocking way, the monks created a very high teaching throne for Shantideva to sit on, expecting he wouldn’t be able to do even that.

But when the time came, Shantideva ascended the throne without any difficulty. He then asked the audience, “Should I recite a sutra text that you all know, or one that has not yet been heard?” The audience replied, “Please give a teaching on a text that has not been heard.”

Shantideva then delivered what has become the renowned Guide to the Bodhisattva’s Way of Life (Skt. Bodhicaryavatara), which contains the 84,000 teachings of the Buddha in a simple and easy-to-understand way. The ten chapters of the text include a chapter on the cultivation of wisdom, shunyata. While Shantideva was teaching this chapter, he levitated higher and higher until he was no longer visible to the audience, although his voice was still clearly audible. The recitation showed not only Shantideva’s profound knowledge of the Buddha’s teachings but also his great supernormal powers. After this public incident, all of Nalanda realized the great being they had in their midst.

The essential way to practice exchanging self for others is to regard the suffering of others exactly as our own suffering and to help others as if they were ourselves. We need to completely change our old motives and selfish actions! Abandoning self-cherishing and cherishing only others is the bodhicitta method. Nurture the mind that cares only about alleviating the suffering of others with a sincere, generous, and uncrooked attitude. This is how the bodhisattva acts, renouncing himself and focusing only on the well-being of others.

We are nowhere near approximating this state of mind. Every time we encounter any living being in hardship, we should feel as if that other being’s body and mind are our own. We need to cultivate this attitude to the point where we experience whatever is happening to that other being’s body and mind as also happening to us. If we do not equalize others with ourselves, many realizations will not come.

We can mentally picture a bodily injury like a toothache and feel the pain from that, so why not do the same about the pain of others? We can train our minds to feel another’s bodily sensations or mental anguish as our own. Originally our body was linked to our father’s and mother’s bodies, but the mind learned to regard it as our own, thinking, “This is me.” Why does such a concept arise so early and so strongly? Why do we take such good care of this body?

The answer is that we have become habituated to thoughts like “This is me” and “This is my body” since beginningless lives. We have excelled in training the mind to grasp at the “I.” We take better care of this body than we do our parents’ bodies, even though ours began from theirs. Exchanging oneself for others is an essential bodhisattva practice to achieve ultimate happiness for ourselves and others.

We may be surprised to hear how the Buddha first generated compassion in the hell realm. In one of his past lives the Buddha was born in a hell realm, pulling a carriage alongside another hell being, like two buffaloes pulling a heavy cart. Yama, the lord of death, sat in the carriage. When the other hell being became too weak to pull the carriage, Yama punished him by piercing him in the chest with a trident, causing him great agony, so he screamed.

The Buddha-to-be felt great compassion for this other hell being and pleaded with Yama, “Please let this sentient being go. Put his ropes over my head and I will pull your carriage myself.” Yama was enraged and also pierced Buddha with the trident, killing him. By virtue of the Buddha-to-be’s great act of compassion, his consciousness was transferred and he reincarnated in a god realm.

Think about it. It is no more logical to think “I am more important than this person” than it is to think “I’m more important than this insect.” Such a view has not one single logical reason to support it but is merely dictatorial and egotistical reasoning. An ant’s life may be of little consequence to us, but to the ant it is everything.

The self-cherishing view makes us tight with pride and willing to harm others who don’t obey our ego-based commands. How dangerous that is! Expel this self-important and self-cherishing mind that seeks happiness for ourselves above others. This mind has brought you all forms of dissatisfaction and denied you the happiness of this life, let alone liberation and enlightenment!

As ordinary people, we often complain about others abusing us, disrespecting us, and harming us. But if we practice exchanging self for others—the letting go of self-cherishing thought and cherishing others instead—these troubles simply stop. As we do this practice we will find we no longer receive harm from others and instead experience much peace, happiness, and success. Practice becomes easier and liberation and enlightenment become that much closer. Every moment of every day becomes one of contentment and happiness. Cherishing others is like a great holiday for the mind, a wonderful vacation from the oppressive self-cherishing thought.

If we do not realize that categories such as “good,” “bad,” “friend,” “enemy,” and “stranger” come from our own mental labels, we will see harm coming to us when somebody says words we interpret as unpleasant. In a flash we will see an enemy abusing us. Our suffering will become tangible.

Therefore self-grasping and self-cherishing are the real enemies to be kept out at all costs. As we overcome them, we will be destroying the creator of all problems, the delusions. If we peel back the layers of thought to find out why we repeatedly experience depression, disharmony, anger, attachment, dissatisfaction, jealousy, pride, and ill will, we will see that at the core of all our troubles is the thought “I am the most important; my happiness is paramount.” Numerous negative emotional states spring up because the “I” doesn’t get its way.

Anyone who successfully shields himself from the self-cherishing thought will find benefit in adverse situations, even the bad treatment and criticism of others. To such a person, these difficulties become meditations or Dharma challenges that are forceful ways to conquer the selfish mind. This kind of practitioner considers people who criticize him and treat him badly as the kindest and best of friends.

Such a person would offer the whole earth filled with diamonds to someone expressing criticism, seeing the situation in this way: “I have long followed the self-cherishing thought that brought endless sufferings of mind and body. I therefore know the painful lesson of being a slave to the self-cherishing thought. This critical sentient being is helping me by reminding me of that lesson. Together we are destroying my self-cherishing thought. How unbelievably kind this person is.”

When the practitioner thinks this way and sees the difficult person no longer as a harm-giver but as a helper in his progress, everything changes. Negative becomes positive.

___________________________

Source: Wisdom Publications

Leave a Reply

Your email address will not be published.