LỜI GIỚI THIỆU
NGOÀI HƯ KHÔNG CÓ DẤU CHIM BAY
Để cúng dường và truy niệm Lễ Đại Tường của Hòa Thượng Tuệ Sỹ vào cuối tháng 11 năm 2025, Ủy Ban Phiên Dịch Trung Ương và Hội Đồng Hoằng Pháp của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất đã chuẩn bị tương đối chu đáo ở các khâu tổ chức tại Hoa Kỳ, Âu Châu cũng như Việt Nam bằng nhiều hình thức khác nhau. Ủy Ban Phiên Dịch Trung Ương đã dịch và chú giải xong 7 tập Thanh Văn Tạng – đợt 3, và đã được đưa lên hệ thống Amazon. Hội Đồng Hoằng Pháp cho ấn hành sách Ngoài Hư Không Có Dấu Chim Bay gồm nhiều cây bút gạo cội của chư Tăng cũng như của các vị Đại Cư sĩ. Trong khi đó, tại chùa Phật Ân ở Việt Nam, chư Tôn Đức Tăng Ni và đồng hương Phật tử cử hành Lễ Đại Tường của Ngài đúng vào ngày 12 tháng 10 âm lịch, nhằm ngày 1 tháng 12 năm 2025 (Thứ Hai), do Viện Tăng Thống đứng ra tổ chức.
Đọc qua những bài viết tưởng niệm, ca ngợi, tán thán công đức của Hòa Thượng Tuệ Sỹ trên các phương diện văn hóa, giáo dục, Phật học, ngôn ngữ, thi ca v.v… của chư Tôn Đức và quý vị Đại Cư sĩ hữu danh, tôi biết nói gì thêm để ca tụng Ngài. Trong lời giới thiệu này, tôi chỉ xin ghi lại đôi kỷ niệm như sau.
Khi đọc những bài viết trong Ngoài Hư Không Có Dấu Chim Bay, tôi thấy hầu hết quý vị đều có nhân duyên trực tiếp được thọ giáo, gặp gỡ, hoặc đọc sách của Ngài. Riêng tôi thì chưa được hạnh duyên ấy. Nhưng nhân duyên là vào năm 1980, khi Ngài và Giáo sư Trí Siêu Lê Mạnh Thát bị tuyên án tử hình, chúng tôi đã đi vận động, tranh đấu để nhờ các chính quyền Âu Châu can thiệp cho quý Ngài được trắng án. Sau đó, khi đọc được một bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt của Ngài, tôi sinh lòng khâm phục và ngưỡng vọng; và từ đó có nhân duyên được làm việc trực tiếp với Ngài từ năm 2020 cho đến ngày Ngài viên tịch 24.11.2023. Đó là bài:
Phụng thử ngục tù phạn
Cúng dường tối thắng tôn
Thế gian trường huyết hận Bỉnh bát lệ vô ngôn
Tạm dịch:
Hai tay nâng bát cơm tù,
Cúng dường chư Phật ngàn thu một lòng.
Thế gian máu chảy chưa xong,
Nhìn cơm rơi lệ, chỉ mong không lời.
Vào giữa năm 2020, khi Ngài đang chữa bệnh tại Nhật Bản, một hôm tôi đang hướng dẫn đại chúng Viên Giác tu học thì có điện thoại từ Nhật Bản gọi sang. Tôi vừa ngạc nhiên vừa mừng, bởi lẽ Ngài là một danh Tăng, một bậc cao Tăng của Phật giáo Việt Nam mà tôi chưa hề được gặp, nhưng rất trân quý tinh thần hy sinh vì Đạo Pháp và Dân Tộc của Ngài. Do vậy, tôi đã hoan hỷ thừa hành nhiệm vụ Ngài giao phó về Hội Đồng Hoằng Pháp và Ủy Ban Phiên Dịch Trung Ương của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.
Từ ngày ấy trở đi, vào mỗi sáng thứ Bảy, tôi đều có nhân duyên hầu chuyện với Hòa Thượng Tuệ Sỹ qua điện thoại về những lãnh vực mà Ngài cần chỉ bảo. Đồng thời, tôi cũng xin đóng góp những ý kiến thiết thực của mình với tư cách là người đã ở ngoại quốc hơn 50 năm.
Tối ngày 23 tháng 11 năm 2023, Phái đoàn Hoằng Pháp của chúng tôi đang ở tại chùa Đại Nam, Nhật Bản. Thượng tọa Nguyên Tạng gặp tôi và báo tin rằng Hòa Thượng Tuệ Sỹ đã viên tịch hồi trưa. Vài ngày trước đó, Thầy Nguyên Tạng từ Việt Nam sang Nhật cũng đã giao cho tôi một số văn kiện quan trọng có ấn ký của Ngài về Hội Đồng Hoằng Pháp và việc Phiên Dịch Đại Tạng Kinh.
Nghe tin ấy, chúng tôi vô cùng bồi hồi và xúc động. Những ngày còn lại ở Nhật, chúng tôi đã nhờ Ni sư Như Tâm đưa đến chùa Tokurin (Đức Lâm) và chùa Tinh Tấn ở Hamamatsu để thăm lại căn phòng xưa nơi Ngài từng tá túc chữa bệnh. Nhìn cảnh cũ, nhớ người xưa, nay đã vắng bóng; chúng tôi chụp hình lưu niệm và tụng một bài kinh để hồi hướng đến Ngài, rồi ra đi.
Quyển sách này với những bài viết bằng tiếng Việt và bản dịch Anh văn đều có giá trị cao. Tôi nghĩ mình không thể tóm tắt từng bài, vì như thế lời giới thiệu sẽ quá dài. Chi bằng mỗi người trong chúng ta hãy tự đọc, chiêm nghiệm từng bài viết, từng nhận xét, từng kỷ niệm của mỗi tác giả – đó mới là điều đáng được khích lệ và quan tâm.
Vậy, tôi xin trang trọng giới thiệu tác phẩm này do Hội Đồng Hoằng Pháp ấn hành, để tri ân một bậc Thầy vĩ đại nhân Lễ Đại Tường vào cuối tháng 11 năm 2025; đồng thời xin chân thành cảm ơn tất cả chư Tôn Đức và quý Đại Cư sĩ đã đóng góp bài viết của mình cho tập sách giá trị này.
Thích Như Điển
Phương Trượng Tổ Đình Viên Giác, Hannover – Đức Quốc
Chánh Thư Ký Hội Đồng Hoằng Pháp
Chủ Tịch Ủy Ban Phiên Dịch Trung Ương
NGOÀI HƯ KHÔNG CÓ DẤU CHIM BAY
Tuyển tập các bài thuyết trình và bài viết liên quan đến ngày Lễ Đại tường
của Cố Trưởng Lão Hoà Thượng Thích Tuệ Sỹ
Chủ Trương:
Hội Đồng Hoằng Pháp
Chứng Minh:
HT. Thích Như Điển | HT. Thích Nguyên Siêu | HT. Thích Bổn Đạt
Ban Biên Tập:
Tâm Huy – Huỳnh Kim Quang | Tâm Quang – Vĩnh Hảo
Nguyên Minh – Nguyên Minh Tiến | Thị Nghĩa – Trần Trung Đạo
Tâm Thường Định – Bạch Xuân Phẻ
Kỹ thuật:
Trí Nhân | Uyên Nguyên | Thiên Nhạn | Nhuận Pháp
Ban Biên Tập Thư Viện Phật Học và Lotus Media
Trong số này:
Thích Nguyên Siêu | Thích Từ Lực | Tâm Nhãn | Thích Nữ Khánh Năng – Hạnh Thân | Nhã Ca | Nguyên Giác – Phan Tấn Hải | Tâm Huy – Huynh Kim Quang | Tâm Quang – Vĩnh Hảo | Nguyên Minh Nguyễn Minh Tiến | Nguyên Thọ – Trần Kiêm Đoàn | Thị Nghĩa – Trần Trung Đạo | Hoàng Ngọc Tuấn | Hoàng Quốc Bảo | Nguyên Quang | Huệ Đan | Thiên Nhạn