Nói đến mùa hạ, người ta thường nghĩ về hoa sen, một loài hoa mang nhiều tính chất đặc thù mà không có một loài hoa nào có được. Hoa sen sinh ra không dùng để trang điểm cho những vẻ đẹp ủy mị thường tình của thế nhân. Mà hoa được biết đến bởi tính chất vô nhiễm. “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Hoa sen là nét đẹp tiêu biểu cho bao sự sống vươn lên. Vì vậy, đức Thế Tôn khi còn tại thế cũng thường lấy hoa sen làm thí dụ trong những bài thuyết giảng làm đặc trưng cho đời sống thanh cao thoát tục của Tăng lữ.
Khi nghĩ về hoa sen, ta liên tưởng đến mùa hạ; vì đây là mùa an cư kiết hạ, gần như định kỳ cho Tăng chúng Phật giáo trên khắp hoàn cầu (trừ các vùng Bắc cực tại các xứ Âu Mỹ, Tăng chúng lại an cư vào mùa Đông, mùa cực lạnh lại đầy mưa tuyết. Gọi là mùa kiết đông). Nhìn chung, thì Phật giáo ở hai vùng Đông-Tây có nhiều điểm dị biệt về phương thức tổ chức, cũng như về khái niệm tu tập hoằng dương chánh pháp. Nhưng sự thể hiện chân ý đạo mầu vẫn không nằm ngoài giới luật của Phật, vẫn dựa trên nền tảng tam vô lậu học để khắc chế nội tâm và vun bồi đạo hạnh cho người xuất thế. Hoa sen trong nắng hạ mang một sắc vẻ riêng, bởi được huân đúc từ cái nắng chan hòa và những cơn mưa bất chợt của vùng nhiệt đới. Màu hoa tỏa sáng trên mỗi mảnh y ca sa mà chúng Tăng đắp mặc, trên mỗi đôi chân kinh hành quanh ngôi Phật điện. Mỗi cánh sen là mỗi bước đi lên con đường giải thoát không vướng bận bụi trần, làm cho vẻ trang trọng của hoa càng được tôn tạo.
Nếu hoa sen gợi lên hình ảnh của một sự sống vươn cao thanh thoát, thì mùa hạ là mùa trổ hoa phước trí cho người con Phật. “Bao nhiêu công đức vô biên, đều do hạ lạp cần chuyên tháng ngày”. Hoa phước trí nở rộ trong mỗi đạo tràng hạ lạp đã nói lên được truyền thống tốt đẹp vẫn luôn được truyền thừa tiếp nối. Mỗi ngôi trường hạ là một khu vườn trí huệ ươm mầm cho hạt giống Bồ-đề tăng trưởng. Mỗi mùa hạ là mỗi mùa công đức tuổi lạp được vun bồi. Mùa hạ ở vùng nhiệt đới lại là mùa mưa lũ. Mùa của chúng côn trùng sanh sôi nảy nở. Vì thế mà đức Bổn Sư của chúng ta đã lập ra mùa kiết hạ tạo duyên cho hàng tín chủ làm công đức cúng dường, hộ trì cho chúng Tăng tịnh tu trong ba tháng, tránh đi lại làm di hại đến các loài sanh chủng. Phật giáo Nguyên thủy mang đậm hình thức của chúng hòa hợp. Tăng đoàn hòa hợp nhờ luôn thể hiện tính tự giác cao độ, và hơn hết là biết lấy giới luật làm áo giáp kiên cố, lấy tinh tấn để huân sâu thêm đạo nghiệp và lấy định huệ để thắp sáng tự tâm. Ba tháng hạ lạp là dịp để Tăng chúng ngồi lại kiểm thúc tự tâm trong mỗi hành động cụ thể.
Mùa hạ, mùa của những cánh sen hồng trắng đua nở, sẽ đưa chúng ta tìm về bên những ngôi trường hạ, để được tận mắt nhìn thấy những sắc vàng y rực rỡ như những cánh sen tuyệt tác của người tu sĩ. Tất cả dường như đang hiện hữu nơi đây, đang thực sự trở về một thời hoằng hóa nơi Kỳ Viên tịnh xá. Những ngôi trường hạ bây giờ, dù không mang đậm sắc thái tu chứng như chư vị Thánh nhơn thuở trước, nhưng vẫn giữ được mọi nếp sống trang nghiêm bên những khung cảnh đầy đạo vị. Đây là những môi trường tu học vừa mang tính truyền thống thanh cao, lại vừa khế hợp với Đạo Pháp – Dân tộc trong thời hiện đại hết sức sinh động hài hòa. Chính nhờ giữ được những ý nghĩa đó, mà mỗi năm các ngôi trường hạ lại ra đời, thu hút các Tăng Ni sinh trẻ nương về tu học. Mỗi năm ba tháng tịnh tu. Mỗi mùa hạ sẽ tạo cơ duyên cho những cành liên hoa đơm bông nở rộ, đem lại nhiều sức sống diệu kì cho nhân tâm-thế đạo.
Trong cuộc hành trình tìm lại chính mình, mỗi bông hoa mùa hạ là hiện thân cho một chân lý bất diệt, mỗi cánh sen vàng là một hóa thân Phật trụ trì Tam Bảo ở Thế gian. Mùi hương của loài hoa bất nhiễm đang lan tỏa, như muốn góp sức mình trong công cuộc xây dựng một thế giới Cực Lạc an vui ngay hiện tại. “Hương của hoa giải thoát, ngược gió bay khắp nơi”. Trong cảnh sanh diệt, chỉ có người biết trang trải cho đời bằng những giá trị thanh cao thì sẽ trở thành những đóa hoa bất sanh bất diệt không bao giờ mất, không bao giờ tàn. Cành lá vô ưu vươn lên từ nơi mảnh đất bụi trần, trong đầm nước bùn lầy, những cánh hoa mùa hạ đã tự khoác lên cho mình một mùi hương bất nhiễm không bị hoen ố giữa đời thường.
Những cánh hoa mùa hạ… những sắc màu luôn tỏa sáng trong mỗi mùa kiết hạ an cư, đã mang hương lành giải thoát bay khắp muôn phương… xuyên sâu vào lòng người, vào trong lòng cuộc sống mênh mông sâu thẳm.
[Tập san Pháp Luân, số 15]