Đất trời cuối xuân, thiên nhiên hoa lá biếc xanh, đời vẫn rộn ràng náo nhiệt và bận rộn với cuộc sống cơm áo gạo tiền. Dù đời là vậy nhưng những người con phật vẫn không quên ngày đản sanh đức từ phụ. Từ bấy nay, mọi người, mọi nhà trong ngoài quốc độ đang chuẩn bị cho ngày lễ mừng sinh nhật Phật.
Hai mươi sáu thế kỷ qua những tưởng đã cũ rồi nhưng nào có cũ, nếu bảo cũ thì 26 thế kỷ có là bao so với sơn hà đại địa hàng tỷ năm tuổi. 26 thế kỷ tức 2600 lần đón mừng Phật đản sanh. Con số vô cùng nhỏ nhoi so với vô số kiếp sinh tử luân hồi. Mỗi một lần sinh tử chỉ là một khoảnh khắc trên cái dòng thời gian vô tận. Nếu nói là cũ thì một ngày đã là cũ, một lần sinh tử đã cũ. Nỗi khổ của chúng ta cũ kỹ từ hồi vào sinh tử luân hồi, ấy vậy mà đến tận bây giờ nỗi khổ vẫn còn mới nguyên. Bởi vậy mà 26 thế kỷ đã qua vẫn mới toanh.
Đức Phật đến thế gian này với thân phận thái tử, ngài có tất cả những thứ mà con người ao ước, mong cầu và tranh đoạt: Sức khỏe, tài năng, quyền lực, địa vị, sắc dục, của cải vật chất… ấy thế mà ngài buông bỏ một cách dễ dàng và rốt ráo như mình quăng chiếc dép rách rế cùn.
Đức Phật hạ sanh dưới cội cây vô ưu, thành đạo dưới cội bồ đề, nhập niết bàn dưới hàng cây ta la. Tại sao không sanh trong chăn ấm nệm êm? sao không thành đạo trong cung vàng điện ngọc? sao không ra đi trong cung cấm lầu đài? Sự kiện ngài hạ sanh, thành đạo, nhập niết bàn dưới cội cây, ngoài thiên nhiên là sự thật lịch sử mà cũng là ý nghĩa biểu trưng. Điều ấy cho chúng ta thấy sự buông bỏ của ngai, cuộc đời ngài, giáo pháp ngài, con đường ngài khai phá… tất cả đều rõ ràng minh bạch như quang minh dưới trời xanh, tất cả đều công khai và bình đẳng, chẳng có chi bí mật, bí hiểm hay cần phải che giấu. Tất cả đều vì chúng sanh, ai cũng có thể đi theo con đường của ngài, ai cũng có thể tự thân thực hành, kiểm chứng các phương pháp mà ngài chỉ dạy. Loài người có khác nhau về chủng tộc, đẳng cấp, văn hóa… nhưng đều đồng nhau về nỗi khổ đau, đều cùng chịu sự chi phối của vô thường và quy luật của nhân duyên quả báo. Tất cả đều chìm đắm trong ngũ dục lục trần, đều vô minh từ nhiều kiếp quá khứ đến nay.
Ngày đức Phật đản sanh là ngày vui, ngày hoan hỷ của những người con Phật. Vui vì nhờ có ngài ra đời mà chúng ta mới có con đường sáng để đi, có phương pháp đúng để hành, có chánh pháp để thọ dụng. Trước khi đức Phật ra đời, loài người quờ quạng trong màn đêm vô minh. Thế giới có nhiều tôn giáo, nhiều cách tu hành nhưng đều không có cách nào chấm dứt khổ đau, thoát khỏi sanh tử luân hồi. Ngay cả Ấn Độ có đến 96 tôn giáo với nhiều kiểu tu hành cực đoan, nếu không nghiêng về hành xác thì lại lệch sang phóng túng và tất cả dều làm cho con người thêm dính mắc chứ không thể giải thoát. Ngay cả những phương pháp tu có thể sanh thiên nhưng khi hết phước báo vẫn đọa lạc như thường. Bởi vậy mà khi đức Phật ra đời và khi đức Phật đắc thành chánh đẳng chánh giác ngài đã vạch ra một con đường sáng cho loài người, con đường đi đến bớt khổ, hết khổ, ra khỏi sanh tử luân hồi.
Đức Phật thuyết Tứ Diệu Đế ở vườn Nai, chư thiên đã vui mừng thốt lên: “ Pháp luân vi diệu! Những điều này chưa bao giờ được giảng dạy bởi bất cứ ai dù là sa môn, Bà la môn, chư thiên, ma vương, Phạm thiên nay được Thế Tôn tuyên thuyết tại Lộc Uyển ở I Si Pa Ta Na gần Ba Ra Na Si” (kinh Chuyển Pháp Luân)
Đạo Phật từ ấn Độ cổ đại đã truyền đi khắp lục địa rồi lan tỏa sang các nước gần xa: Sri Lanka, Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật, Hàn, Việt, Miên, Lào… Ngày nay thì đã có mặt ở Âu, Mỹ, Úc, Phi. Ánh sáng Phật pháp tỏa sáng khắp thế gian này. Ngày nay nhờ sự phát triển của khoa học kỹ thuật, kỹ nghệ điện toán… mà việc hoằng pháp dễ dàng, nhanh chóng. Mạng Net là phương tiện thần kỳ giúp mọi người trên thế giới tiếp cận Phật giáo một cách tiện lợi từ đọc văn kinh cho đến mọi vấn đề liên quan đến Phật pháp. Mặc khác cũng chính mạng Net đã khiến con người ta không còn tập trung vào đọc sâu, hiểu kỹ, hành trì tinh tấn… Rất nhiều người, cả tục lẫn tăng chỉ lướt qua theo kiểu xem tin tức cập nhật và chỉ đọc những dòng trạng thái ngắn ngủi vài phút thậm chí mươi giây.
Phật pháp trí tuệ như thế, phương pháp hành trì rõ ràng như vậy, phương tiện hỗ trợ quá tiện lợi nhưng hầu như chẳng có người chứng đạo, tại làm sao? Vấn đề không phải ở giáo pháp mà là ở con người. Người thật sự tu hành đúng chánh pháp rất hiếm. Người quyết tâm thoát khổ rất ít. Con người ngày nay càng ngày càng ôm đồm, vướng mắc và tróii buộc nhiều hơn. Những vấn đề: Ngũ dục lục trần tuy là đã muôn thuở nhưng ngày nay nó lại tăng trưởng mạnh hơn, dụ hoặc sâu hơn và con người bị trói buộc nhiều hơn, ràng buộc chặt hơn. Sắc – thanh – hương – vị – xúc – pháp là nguồn cơn khiến cho mắt – tai – mũi – lưỡi – thân – ý bị nhiễm ô và tâm loạn động. Sáu căn dính chặt vào sáu trần và ngũ dục mê đắm sâu hơn. Bởi vậy mà đã 26 thế kỷ trôi qua, kể từ khi có con đường trung đạo, con người vẫn cứ khổ đau và trầm luân.
Ngày nay khoa học kỹ thuật tân tiến, trí thông minh nhân tạo vô cùng lợi hại đem lại những tiện lợi to lớn cho đời sống cũng như việc hoằng pháp. Với trí tuệ nhân tạo thì việc lưu trữ kinh điển, phiên dịch, sưu khảo đều nhanh chóng và dễ dàng. Thậm chí với robot và trí thông minh nhân tạo còn giảng kinh, thuyết pháp, niệm Phật, trì chú, ngồi thiền thay con người. Trí thông minh nhân tạo còn có thể viết lại tam tạng kinh điển theo lệnh đề ra của con người… Tuy nhiên robot và trí thông minh nhân tạo chẳng giúp gì được việc giảm hay bỏ tham – sân – si và dĩ nhiên là càng không thể giúp con người hết khổ đau. Robot với trí tuệ nhân tạo có thể “tu thay” người nhưng nó không thể làm cho con người hết khổ đau hay thoát khỏi sanh tử luân hồi. Khoa học công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo có thể làm được những việc quỷ khốc thần kinh nhưng con người vẫn phải tự thân tu, tự mình thanh lọc tâm ý mình, tự mình sửa mình nếu muốn hết khổ. Con gười phải tự mình thực hành các phương pháp Phật dạy, tự mình đi con đường trung đạo mà đức Phật đã chỉ dạy từ 26 thế kỷ trước. Chỉ có một cách duy nhất này thôi!
Hai mươi sáu thế kỷ qua tưởng rằng dài, ngỡ rằng cũ nhưng mọi vấn đề vẫn mới nguyên. Đừng nói 26 thế kỷ, có bao nhiêu lần 26 thế kỷ nữa thì con người vẫn cứ y theo giáo pháp của đức bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật mà hành, nếu muốn giải thoát, muốn ra khỏi sanh tử luân hồi. Khi nào con người còn khổ đau, còn mê muội, còn tham – sân – si thì giáo pháp của Phật vẫn là phương thuốc hữu hiệu nhất, là con đường sáng duy nhất để đi đến giải thoát.
Rằm tháng Tư trời người hoan hỷ mừng khánh đản. Tứ chúng trong ngoai quốc độ long trọng tổ chức mừng ngày sinh nhật của đức Phật. Các tông môn pháp phái , các dông truyền thừa đều đồng trì tụng kinh điển đón chào ngày đức từ phụ hạ sanh. Có lẽ đây là khoảnh khắc mà mọi người gác lại mọi dị biệt, vượt qua những bất đồng, bỏ lại những mâu thuẫn… để cùng nhau hướng lòng về đức bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Con người ngày nay vẫn khổ đau, mê đắm trong ngũ dục, dính mắc trong lục trần không khác gì con người của 26 thế kỷ trước, thậm chí còn tham lam và sân hận kinh khủng hơn. Chiến tranh liên tục nổ ra, chiến sự ngày càng khốc liệt hơn, si mê cuồng loạn và lên đồng tập thể bạo liệt hơn. Thế mới biết an lạc, buông xả vẫn là những mỹ từ chứ đâu dễ có được. Từ thực tế như vậy chúng ta mới thấy giáo pháp của Phật cần thiết biết bao, hữu hiệu vô cùng và luôn mới trong từng ngày, từng giờ.
Ngày khánh đản
Ba ngàn thế giới rạng quang minh
Trời, người, hữu tình chúng sanh hoan hỷ
Từ vô biên xứ đến địa ngục A Tỳ
Sấm chánh pháp thức tỉnh người mê
Đuốc tuệ soi con đường ra ba cõi
Mừng ngày đức từ phụ hạ sanh
Mười phương hương hoa cúng dường
Một cõi nhân gian tưng bừng cờ phướn
Đèn lưu ly thắp sáng hai mươi sáu thế kỷ qua
Sẽ cháy mãi khi con người còn mê muội khổ đau
Đất Nepal nguồn cội nở đóa ưu đàm
Hạt bồ đề nảy mầm giải thoát
Ngày khánh đản tứ chúng năm châu đê đầu đảnh lễ
Thâm tạ ân sư
Tưởng nhớ bậc từ phụ
Đồng Thiện
Ất Lăng thành, 0426