HT Thích Trí Thủ: Đạo từ trong lễ kỷ niệm 10 năm thành lập ĐH Vạn Hạnh

ĐẠO TỪ

CỦA HÒA THƯỢNG THÍCH TRÍ THỦ
VIỆN TRƯỞNG VIỆN HÓA ĐẠO
ĐỌC TRONG DỊP LỄ KỶ NIỆM 10 NĂM THÀNH LẬP VIỆN ĐẠI HỌC VẠN HẠNH

Kính thưa Ông Tổng trưởng Bộ Văn hóa Giáo dục và Thanh niên,
Kính thưa Quí vị Quan khách,
Kính thưa Thượng tọa Viện trưởng, Quí vị Khoa trưởng, Giáo sư và Nhân viên Viện Đại Học Vạn Hạnh, Cùng Anh Chị Em Sinh Viên thân mến.

Sứ mệnh của đạo Phật được nhắc đến trong Kinh Pháp Hoa là «Khai thị chúng sinh ngộ nhập Phật tri kiến» — chỉ rõ cho chúng sinh cái phương pháp phát triển và làm sáng tỏ bản tính sáng suốt toàn giác sẵn có của mình. Vì vậy, một phương pháp giáo dục nhằm vào sự phát triển con người toàn diện chính là phương pháp giáo dục của Phật giáo đã có từ lâu, và đã được thể hiện phần nào qua nền giáo dục Tam giáo đồng nguyên đểxây dựng một xã hội, một nếp sống Việt nam an lạc hàng thế kỷ.

Cũng trong ý hướng này, chư Tăng Việt nam trong quá khứ đã giới thiệu Khổng giáo và Lão giáo với dân chúng để thêm phong phú cho nền giáo dục và nếp sống Việt nam. Nhưng khi nước ta tiếp xúc với nền văn minh Tây phương và nhất là với những công cụ của chủ nghĩa thực dân Âu châu, thì Khổng giáo và Lão giáo đã không còn đủ sinh khí để đối kháng và thích nghi với những tư tưởng ngoại lai, và những sinh hoạt mới trong một xã hội kiểu mới. Phật giáo, tuy cũng gặp những khó khăn này trong bước đầu nhưng vì Phật giáo là sức mạnh tiềm ẩn của dân tộc Việt nam, cái sức mạnh khi âm thầm khi bộc phát đã cùng dân tộc chuyển mình tồn tại đúng như câu: «Thủy biên lâm hạ trưởng dưỡng Thánh thai», nghĩa là nép minh bên suối nước bìa rừng để ấp ủ bào thai sinh Thánh…

Cho mãi đến năm 1964, tuy vẫn còn nhiều khó khăn, Giáo hội tương đối có được chút cơ duyên thuận tiện sau bao nhiêu năm chịu chung với dân tộc cảnh điêu linh vì ngoại xâm và nội chiến, và nhất là nhờ vào sự hy sinh đóng góp bằng xương máu của Phật tử Việt nam từ năm 1963, Giáo hội đă thiết lập được Viện Cao Đẳng Phật Học Sài Gòn. Nửa năm sau, đổi thành Viện Đại Học Vạn Hạnh. Đây là một trong những sinh hoạt cần thiết của Giáo hội.

Từ đó, Giáo hội đã tin tưởng và chỉ định Thượng tọa Thích Minh Châu đứng ra điều khiển, duy trì và phát triển Viện Đại Học Vạn Hạnh trong sự hướng dẫn bằng tinh thần giáo dục Phật giáo của Giáo hội. Một tinh thần và một đường hướng giáo dục phát huy nhân bản sáng tạo, phát huy con người toàn diện chứ không đẩy con người lang thang vào những giấc mộng siêu hình để rồi làm nô lệ cho thần quyền, và cũng không biến con người thành công cụ sản xuất, thành những sinh vật chuyên môn hóa, khiến con người trởnên cô đơn và làm nô lệ cho cơ khí; vì chỉ khi nào con người toàn diện được phát triển thì cuộc sống mới trở nên đáng sống và đời sống chúng ta mới có ý nghĩa đích thực. Chúng tôi thiết tưởng đó là những điều mà quý vị Giáo sư và anh chị em Sinh viên thường tâm niệm trong khi phát triển kiến thức chuyên môn của mình, hầu xây dựng xã hội tiến bộ về cả tinh thần lẫn vật chất kỹ thuật để khỏi mắc vào những cực đoan kể trên.

Giáo hội ghi nhận là mười năm qua, giữa lúc Giáo hội và dân tộc chìm trong binh lửa, Thượng tọa Viện trưởng, Quí vị Khoa trưởng và Nhân viên đã đóng góp đức hạnh và khả năng của mình cho Viện Đại Học Vạn Hạnh được phát triển. Chúng tôi xin thay mặt Giáo hội tán thán công đức Quí vị.

Với các anh chị em Sinh viên, chúng tôi mong anh chị em hãy cố gắng không ngừng để học hỏi và trau dồi đức hạnh, xứng đáng là con dân một nước Việt nam anh hùng và thấm nhuần Chánh Pháp.

Trong chiều hướng đó, Giáo hội đón chờ những công trình suy tư và sáng tạo nhiều hơn nữa của Quí vị và anh chị em.

Kính lạy đức Phật chứng minh,

Trân trọng kính chào Quí vị.

Hòa Thượng THÍCH TRÍ THỦ
Viện Trưởng Viện Hóa Đạo

________
Trích: Tạp chí Tư tưởng số 2 -1974