Nhớ một người Anh,
Ngô Mạnh Thu
Nguyễn Mạnh Trinh
Có một nhạc sĩ đã viết những dòng nhạc thắm thiết, nhiều trao gửi sâu sắc:
“Câu hát này xin dành cho thù hận.
Câu hát này xin dành cho ngày mai
Tình yêu tôi mùa xuân nằm trên đỉnh núi
Tình yêu tôi mùa đông nằm trong bàn tay
Núi mùa xuân thì xanh đi vào tuổi lớn.
Tay mùa đông ấm tình đây tình mẹ cha…”
Trong thời điểm khốc liệt nhất của cuộc chiến, tiếng hát ấy vẫn vươn lên, kêu gọi thương nhau kêu gọi hòa bình, không phải là hòa bình cưỡng ép, hay hòa bình trong thua bại. Tiếng hát những người du ca.
Có một nhạc sĩ sáng tác đã hoàn tất hơn một trăm ca khúc, trong đó có những bài như Lạc Vùng An Năn, Giấc Chiều, Buổi Sáng Nghe Chim Hót, Dìu Nhau, Từ Một Cơn Mơ, Quà Mẹ Tặng, Dòng Sông trắng, Hoài Niệm, Tiếng Ca Vàm Cỏ,… Cũng như là tác giả của những ca khúc cho tuổi thơ độc đáo như A Chào Ba- A Chào Má, Vui À Vui,…
Có một người cầm bút, ở trong cuối đời lưu lạc, viết những dòng chữ gửi về nơi cố hương của mình. Mỗi buổi sáng tinh sương trên làn sóng điện, những dòng chữ ấy được đọc bằng giọng nói có nhiều ảnh hưởng của hơi thuốc lào dân dã. Gửi về quê nhà với tất cả tấm lòng, vẽ lại một đời sống đã qua nhưng sống mãi trong trí nhớ hồi tưởng. “Chúng ta đi mang theo quê hương”, những bước chân trở lui trong hành trình đời người, như một nhắc nhớ cho lớp trẻ đi sau.
Có một trưởng du ca mang tiếng hát và nốt nhạc vào trong mục đích phụng sự nhân sinh, thiết tha với nhiệt huyết tuổi trẻ: Là trưởng ca đoàn Lửa Việt, thành lập ban tam ca Ngàn Thông, ca trưởng Ca Đoàn Vô Tuyến của đài Phát Thanh Sài Gòn, khi còn trong nước. Sang xứ sở định cư, nỗ lực gây dựng lại phong trào du ca, dựng nhóm Hùng Sử Ca, kích thích những sinh hoạt văn nghệ cho những người trẻ với VAALA, tham gia tích cực vào các công việc sáng tác ca khúc hoặc biên soạn các tài liệu về âm nhạc cho các Trung tâm Việt ngữ.
Có một trưởng hướng đạo, mà suốt cuộc đời, đã mang phương hướng của B. P. làm phương châm, đem sự rèn luyện con người làm mục đích và coi sự giáo dục là con đường tốt nhất để dân tộc được phát triển. Bao nhiêu công sức đã góp thành cho Gia Đình Phật Tử, để qua bao nhiêu đổi dời thời cuộc, bao nhiêu biến thiên nghiệt ngã của dòng đời, vẫn đứng vững những lý tưởng cho đời và cho người, làm sáng rỡ tâm thức bác ái từ bi để những mầm xanh đã được cấy lên từ lòng yêu đời tha thiết…
Nhưng với tôi, gần gũi nhất vẫn là một người anh dù thỉnh thoảng gặp gỡ nhưng vẫn là một người anh mà mình có thể tin tưởng và kính mến. Có lẽ, suy nghĩ ấy không phải của riêng tôi mà là chung của nhiều người trẻ tuổi hơn anh. Như Đặng Đình Khiết, như Đào Hiếu Thảo, như Nguyễn Văn Khanh, như Nguyễn Minh Nữu,… Ở anh, chúng tôi tìm thấy ngoài con người nhạc sĩ, con người nghệ sĩ cầm bút, con người hướng đạo, còn có một vóc dáng con người đầy tính nhân bản thật nhiều thân ái, thật nhiều chia sẻ và gần gũi. Anh cho và không đòi hỏi lấy lại bao giờ. Anh Ngô Mạnh Thu.
Cách đây một năm, đúng ngày 17 tháng 8 năm 2004, anh đã ra đi vào một nơi thật xa. Thời gian nhanh thật, lật bật mà đã đến giỗ đầu của anh. Một năm, để những xúc cảm lắng đi. Một năm, hình ảnh vóc dáng anh chưa phai nhòa trong ký ức những người thân thuộc.
Tôi vẫn nhớ trước vài ngày anh ra đi gặp anh ở quán cà phê Factory. Ngồi bên cạnh tôi, xếp bằng tròn trên bờ gạch đỏ, nâng ly nước trà, sao thấy yên bình lạ. Chung quanh có rất nhiều người và câu chuyện rôm rả đầy những nụ cười. Không ai có thể linh cảm được một cuộc chia ly người đi kẻ ở vào vài ngày tới. Thế mà, một cuộc viễn hành mà ai cũng phải trải qua đã đến với anh…
Mỗi buổi sáng đi làm, bật contact radio nghe nhạc tôi lại nhớ đến những ngày trước nghe giọng nói của anh trong chương trình của đài VNCR, “Chúng Ta Đi Mang Theo Quê Hương”. Giọng của anh, nghe sao gợi lại những cảm xúc. Một thời đã qua trong một đời Người được nhắc lại. Những địa danh, những ca dao câu hát câu hò, những món ngon đặc sản của dân tộc, những nhân vật có khi nổi danh có khi dân dã… Tất cả nhắc lại một quê hương luôn luôn hiện hữu trong những người con dân xa xứ. Trong dòng chữ, hiển hiện những cơn mưa phùn của đồng chiêm Bắc bộ, những cơn mưa bóng mây trưa chiều của phố Sài gòn. Và, còn mùi thơm của tô hủ tíu Mỹ Tho thơm mùi tỏi ớt, hay thoang thoảng tô phở cá đặc thù của quê hương miền bắc nghèo nàn thời kháng chiến chống Pháp xa xưa… Phở cá, sao lại có món ăn kết hợp giữa nhu cầu ăn ngon và vật chất hạn chế hiện có hài hòa đến thế? Để cho tôi, buổi sáng tinh mơ lái xe, nghe nước bọt trào lên theo từng câu đọc. Và lúc ấy, tự nhiên thấy quê hương gần gũi biết bao.
Tôi biết, anh Thu có nhiều cảm tình với mình. Sư săn sóc, nhiều khi nhỏ nhặt nhưng làm tôi cảm động. Khi biết tôi có những ” nỗi niềm ” hoặc khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, anh gặp và hay có những an ủi làm ấm lòng hoặc những lời cố vấn làm tôi cảm kích. Những buổi chiều, buổi trưa dưới bóng mát của bờ hiên đằng sau tòa soạn nhật báo Người Việt, hai anh em nói chuyện với nhau hàng giờ và tôi không bao giờ quên được nụ cười của anh với con mắt có đuôi mà tôi có lúc đã đùa nghịch trêu anh: “Nụ cười này vẫn còn làm nhiều người mê mẩn lắm đấy…” Bây giờ, nụ cười ấy đã vào hư không rồi…
Một điều thấy rõ ở anh, là thái độ trầm tĩnh. Anh hay nói với tôi “Bây giờ em đã khá “tịnh” rồi đấy. Cái bức xúc với đời có lúc cũng phải ít đi khi mình hiểu được cái lẽ của cuộc sống “.
Anh Thu, em viết bài viết này hơi muộn màng. Một năm qua mới có một bài viết nhỏ. Đã có quá nhiều người viết về anh, mà trong đó phần đông là những người mà anh coi như em. Bây giờ, em cũng là một trong những người ấy. Biểu lộ tình cảm cũng là một điều tốt đẹp nhưng không hiểu em viết những dòng chữ này có làm cho độc giả thấy dư thừa không? Dù sao, em cũng phải nghĩ và viết thật lòng về một người anh mà mình kính mến.