Nghĩ về Huynh Trưởng
Ngô Mạnh Thu
Nguyễn Minh Nữu
Buổi chiều thứ ba 17/8/2004, trong lúc đang lái xe từ Eden center về tòa soạn, điện thoại reo vang và một tin được thông báo, Anh Thu đang mê man trên giường bệnh. – Anh Thu? – Phải, Anh Ngô Mạnh Thu.
– Từ lúc nào? Đang khỏe mạnh bình thường mà.
– Đêm hôm qua, lúc 2 giờ sáng.
Đầu giây bên kia là Huynh Trưởng Đặng Đình Khiết, Trưởng Khiết còn nói thêm một vài câu gì nữa, dặn dò tôi theo dõi tin tức ở Cali, và thông báo tin này tới một vài người. Nhưng tôi không còn nghe rõ. Xe đang dừng lại ở ngã tư đường Heritage Dr và đường Little River chờ đèn xanh đèn đỏ. Tôi nói cám ơn, tắt điện thoại và chậm chậm ghé xe vào khu parking của tiệm Seven Eleven ngay đầu đường. Tắt máy xe. Ngồi im lặng một chút.
Ở tuổi chúng tôi, những tin tức thông báo với nhau theo nội dung như thế này, không phải là điều bất ngờ gì cho lắm. Những chiếc lá xanh tươi của mùa xuân năm nào, tất nhiên sẽ sẩm màu hơn khi mùa hạ tới, và cũng tất nhiên sẽ chuyển qua vàng, qua úa khi tới độ thu sang. Nhưng kiềm chế lòng mình trước những mất mát chia xa mới là khó khăn cho người ở lại.
Huynh Trưởng Ngô Mạnh Thu được nhiều người biết tới là một Nhạc Sĩ có tài, là một trong những người đầu tiên xây dựng phong trào Du Ca Việt Nam cùng với các Trưởng Nguyễn Đức Quang, Hoàng Ngọc Tuệ, Hoàng Kim Châu, Đỗ Ngọc Yến. Là một Huynh Trưởng kỳ cựu trong hệ thống tổ chức Gia Đình Phật Tử Việt Nam, và cho đến cuối đời, vẫn tiếp tục khoác trên người tấm áo mầu Lam trong các công tác của Áii Hữu Gia Đình Phật Tử Vĩnh Nghiêm Hải Ngoại. Nhưng dường như với tôi, đó chỉ mới là những cái bên ngoài. Thâm sâu hơn trong lòng mỗi người là cái chất riêng của Trưởng Ngô Mạnh Thu, cái điềm đạm, tế nhị, sâu lắng nhưng nồng ấm của tình anh em toát ra từ Trưởng mới thật sự là cái kết dính của trưởng với những người chung quanh.
Tháng hai năm 2004, tôi về Cali để chịu tang người anh ruột. Trưởng Thu đến với tôi, nhẹ nhàng nói rất ngắn vài lời chia buồn, sau đó, cùng với Phạm Quốc Bảo, anh đưa tôi đi thăm một số người. Không, thực ra anh đưa tôi đi tham một số mộ trong khu nghĩa trang của thành phố Wesmingter. Đầu tiên là ngôi mộ của Huynh Trưởng Đỗ văn Phố, rồi với nắm hương đang nghi ngút khói, trưởng dát tôi đi thắp hương ở các mộ quen biết trong khu vực, đây là nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, đây là nhà văn Mai Thảo, kia là họa sĩ Long Ân. .
Sau đó khi ngồi ở một chỗ uống tách cà phê, Trưởng Thu vẫn giữ nụ cười, nháy mắt bảo tôi, này, hay ta ra ngoài làm tí khói cái nhá. Tôi nghĩ rằng Trưởng Thu không thèm một tí khói, nhưng trưởng Thu biết tôi thèm. Cái chia sẻ được với người khác phát xuất từ sự thật sự quan tâm tới nhau. Đi bên cạnh Trưởng Thu, tôi luôn tìm được cảm giác bình an, thanh thản và một hòa điệu không bày tỏ được bằng lời. Chỉ biết rằng luôn luôn, mọi việc mình làm, mọi lời mình nói luôn luôn được cổ vũ bằng tất cả sự độ lượng và cảm thông. Điều mà tôi nhận được từ Trưởng Thu là mọi hành xử của mọi người chẳng bao giờ sai, mà chỉ đôi khi chưa đúng lắm mà thôi. Đó chính là một khích lệ lớn lao để tôi có thể nói ra tất cả mọi điều, kể cả những điều kín đáo nhất.
Khi viết những giòng này, chưa có tin chính thức từ Cali để biết cơn bệnh có nguôi ngoai hay không. Nhưng cái hoang mang buổi chiều vẫn còn vướng vất. Tất nhiên chúng ta chờ đợi một tin lành, nhưng cũng sẵn trong lòng chuẩn bị cho một tin khác hơn.
Vào những lúc cận kề với sự mất mát. Tôi bỗng giật mình thấy rằng chúng ta đã làm quá ít những việc cần làm cho những người chung quanh. Dường như chúng ta chưa có sự chuẩn bị gì đối với tuổi 60. Và ngay chính chúng ta, khi lao mình vào cuộc sống, đã có ai một giây dừng lại, xem lại mình và xem lại chung quanh.
TB: Bài viết trên đăng trên Tuần Báo Văn Nghệ số ra ngày thứ sáu 20/8, nhưng thật sự đã được đua đi in từ sáng thứ tư 18/8. Đưa báo đi in xong, ghé qua Phở Xe Lửa uống ly cà phê buổi sáng, Anh Toàn hỏi tôi cậu biết tin gì chưa, anh Ngô Mạnh Thu mất rồi, bản tin của Nhật báo Người Việt Online vừa phổ biến bản tin. Tôi ngồi lặng người. Ly cà phê hờ hững và cổ họng như cái gì đó nghèn nghẹn.
Tôi hiểu rằng cái mất mát đã là có thật, và bây giờ, những điều cần làm là lưu giữ lại và phổ biến thật rộng ra những gì anh Ngô Mạnh Thu đã để lại cho đời, trong suốt 67 năm để được mọi người nhìn nhận là một Nhạc Sĩ, một Huynh Trưởng Gia Đình Phật Tử đạo đức và trách nhiệm, một nhà Giáo và một Nhà Văn Hóa.