Ngô Mạnh Thu, còn đó nụ cười
Bùi Công Thuấn
Ngô Mạnh Thu ra đi trong rạng rỡ nụ cười, nhưng tôi vẫn thấy anh hiển hiện bên anh em như ngày nào. Hôm lễ viếng anh ở chuà Giác Uyển, hẳn anh rất vui vì bên anh, có đông đủ những người thân yêu, bằng hữu và những anh em Du Ca cùng sinh hoạt với anh: các anh Anh Trần Trọng Thảo, Bùi Bích tâm, Châu Đình Quang, Trần Văn Bùi, Tôn Thất Lan, Hồ Văn Thành, Châu Bá Hân, Đặng Mục Tử, Lm Tiến Lộc… Mỗi người đều nói với anh những lời tốt đẹp nhất mà bấy lâu nay cất dấu trong lòng. Nói với anh nhưng cũng là đang cùng anh sống những ngày Du Ca đã qua đầy ắp niềm vui, đầy ắp sự dấn thân và đầy ắp những ước nguyện cho đất nước hoà bình tươi xanh, cho đồng bào ấm no hạnh phúc, cho nơi nơi vang tiếng cười và ánh mắt tin yêu, những điều mà anh ước nguyện ngày xưa.
“Câu hát này xin dành cho hòa bình / Câu hát này xin dành cho ngày mai / Nghìn năm qua tạo nên Việt Nam hùng vĩ /Nghìn năm sau còn nguyên giữ vẹn màu da / Câu hát này xin dành trang sử hùng /Câu hát này xin dành cho đời chung…” (bài: Câu Hát Này Xin Dành Cho “_ Ngô Mạnh Thu )
Tâm hồn Ngô Mạnh Thu vưà ấp ủ những điều lớn lao cho đời chung, cho lịch sử, cho dân tộc,lại vưà nâng niu tất cả những gì tưởng như bé nhỏ, mong manh nhưng thật tinh khôi.
“Câu hát này xin dành cho nụ hồng / Câu hát này xin dành cho mầm xanh /
Có đi qua những năm tháng dân tộc phải trầm luân trong chiến tranh: có trăn trở với một đất nước, một quê hương hoang tàn trong mưa bom bão đạn, có nhìn về nghìn xưa và hướng về nghìn sau, mới thấy được nụ cười cuả Ngô Mạnh thu rạng rỡ, hồn nhiên nhưng uy dũng thế nào trong tinh thần con người Việt Nam. Ngày xưa chúng tôi đã hát những ước nguện ấy cuả Ngô Mạnh thu và giờ đây, cuộc sống đang vang lên những câu hát ấy. Người Du ca lúc nào cũng dành những câu hát cho đời chung, cho dân tộc, cho quê hương, cho những giá trị cao đẹp cuả tình người, cho những khát vọng tươi sáng cuả tương lai. Ngô Mạnh Thu vẫn đang cười và cùng hát với chúng ta trong niềm hân hoan vô bờ.
Tôi nhớ như in ngày đầu đến với Du Ca những năm 1970. Chúng tôi được dự trại huấn luyện. Anh Ngô Mạnh Thu dạy cho chúng tôi những kỹ năng tác động tập thể, những bài hát sinh hoạt, những bài hát Du Ca. Chúng tôi như được tiếp thêm niềm hăng say, niều vui dào dạt, sức trẻ như lớn hẳn lên. Lúc ấy anhThu trẻ trung linh hoạt và dễ thương chi lạ. Lại nhớ hôm anh làm chương trình giới thiệu ca khúc Bùi Công Thuấn trên đài phát thanh Sàigòn, Vũ Dũng dẫn chương trình. Tôi hồi hộp và sung sướng vô cùng, chẳng phải vì được “lên đài”, mà vì từ lần giới thiệu đó, tôi: “Đến Với Quê Hương Tôi”, tôi được hoà mình vào đời sống rộng lớn cuả anh em Du Ca cả nước. Những đại nhạc hội Du Ca trong Tuần Lễ Văn Hoá tổ chức ở trường Quốc Gia Âm Nhạc, quả thực là một dịp anh em Du ca bốn phương trời gặp gỡ, nối vòng tay Việt Nam trong sinh hoạt chung cuả cả cộng đồng. Du Ca toả sáng những giá trị tốt đẹp giưã một quê hương mịt mù lưả đạn, mịt mù niềm tin, mịt mù tương lai, giữa một dân tộc mà khát vọng hoà bình cháy bỏng hơn bao giờ. Tất cả anh em Du ca đều biết rằng anh Ngô Mạnh thu đã có những đóng góp quan trọng cho sự lớn mạnh cuả phong trào Du Ca, bên cạnh các anh Nguyễn Đức Quang, Hoàng Ngọc Tuệ và nhiều huynh trưởng Du Ca khác. Anh Ngô Mạnh Thu là niềm tin yêu và là niềm tự hào cuả tất cả anh em Du Ca chúng tôi…
Nhưng cuộc sống không chỉ có những niềm vui sôi nổi rộng lớn, mà còn có những nỗi buồn và cả những âu lo, có lúc tưởng không vượt qua được. Tôi vẫn gặp anh Ngô Mạnh Thu trong những tháng ngày ấy, những tháng ngày sau 1975. Nhưng thật lạ lùng, anh vẫn giữ được nụ cười hồn nhiên và một tâm hồn trẻ trung như ngày nào. Dù rằng không dấu được những ngậm ngùi tiếc nuối cho những ước vọng tươi xanh chưa thành hiện thực. Thế nhưng bao giờ anh cũng hướng về tương lai với mắt nhìn trong trẻo. Rồi những ngày vui lại tiếp nối, những tháng ngày vui với Thuỳ Dương, với những chuyến dã ngoại Nha Trang, quê hương cuả Châu Đình Quang…
Chỉ tiếc một điều, tôi không có mặt hôm tiễn anh lên máy bay đoàn tụ với gia đình. Anh Bùi Bích Tâm đã có những dòng thơ chưá chan nước mắt trong buổi chia tay ấy:
“Còn ngươi
Thôi cũng ra đi!
Ta bưng mặt
bước ta về
Buồn tênh!
Từ này, hề!
Những lênh đênh
nổi chìm… hề!
chỉ một mình ta ư?…”
Tưởng rằng sẽ có ngày được gặp lại anh, để nghe anh kể những chuyện vui. Anh Tuệ có hẹn sẽ cùng anh em ngôì hát bên bờ hồ Hoàn Kiếm trong một ngày xuân nào. Tôi hình dung ra khuôn mặt lấp lánh ánh sáng cuả anh Thu. Vậy mà, không ngờ những câu thơ Bùi Bích Tâm tiễn anh ngày nào lại là những lời thống thiết anh em khóc anh trong buổi lễ truy điệu:
“… Thế là
Thu đã xa vời
Ta bưng mặt
khóc
lại cười
A ha!
Cuộc rong chơi mới đây mà
Vỗ tay nào
Vỗ tay ca cộng đồng
Mỉm cười… Thu hhé
Nghe không
Tâm Hoà?!”
(Tâm Hoà là pháp danh cuả anh Ngô Mạnh Thu)
Nỗi buồn sẽ chẳng vơi được, nếu như chúng ta không nhớ rằng: Ngô Mạnh Thu luôn tươi cười. Anh và tất cả chúng ta vẫn đang hát “câu hát này xin dành cho nụ cười…” Tôi bỗng ngẩn người như gặp gỡ một điều lạ lùng: Anh đã dành cho chúng ta những lời này từ lâu lắm rồi mà!
Nhân ngày giỗ Ngô Mạnh Thu 2009